SIDEBAR
»
S
I
D
E
B
A
R
«
CON NGƯỜI QUA TÁC PHẦM BÀ LÃO IDECGHIN… (KẾT)
Dec 31st, 2009 by tranhanam

0
Truyền thuyết về chàng Đankô là bài ca tuyệt đẹp về sức mạnh của con người vá»›i ánh lá»­a rá»±c cháy của lý tưởng sống. Đây là con người có tính cách tÆ°Æ¡ng phản vá»›i Larra – kẻ từ bỏ đồng loại của mình. Bóng đêm, đầm lầy và khu rừng tượng trÆ°ng cho những thế lá»±c Ä‘en tối muốn ngăn cản sức vÆ°Æ¡n tá»›i của con người. Những thế lá»±c ấy đã làm cho những người trÆ°á»›c kia vốn hùng dÅ©ng, quả cảm đã phải chùn bÆ°á»›c. Trong hoàn cảnh hết sức Ä‘iển hình ấy, bản chất của má»—i con người được bá»™c lá»™ rõ ràng. Đứng trÆ°á»›c ranh giá»›i giữa sá»± sống và cái chết, kẻ mất tinh thần đã “kinh hoảng trÆ°á»›c cái chết, không ai còn sợ cuá»™c đời nô lệ nữa…”. Giữa lúc ấy “Đankô xuất hiện”. Cái quyết tâm của chàng trai là ý chí sắt đá của con người trÆ°á»›c mọi trở lá»±c nguy nan, là ý chí của những người dám hành Ä‘á»™ng. Chỉ có những người dám hành Ä‘á»™ng thì má»›i có thể biến Æ°á»›c mÆ¡ thành hiện thá»±c “NghÄ© ngợi không thể hất bỏ được tảng đá trên đường ta Ä‘i. Kẻ nào không mó tay vào việc gì thì chẳng làm nên công chuyện gì. Cứ nghÄ© làm chi cho hao tâm tổn sức? Hãy đứng lên, chúng ta sẽ Ä‘i vào rừng và xuyên qua rừng, bởi vì rừng cÅ©ng có chá»— kết thúc, mọi cái trên đời đều có chá»— kết thúc! Ta Ä‘i Ä‘i! Nào! Tiến bÆ°á»›c!…”. Sức mạnh của Đankô là sức mạnh của người quả cảm, sức mạnh của con người tá»± tin vào bản thân mình. Đankô, chàng trai dÅ©ng mãnh dẫn đầu Ä‘oàn người đã phải đối chọi vá»›i cái hèn nhát của con người khi họ gặp trở lá»±c má»›i. Mâu thuẫn xung Ä‘á»™t lên đến đỉnh Ä‘iểm khi Ä‘oàn người dừng lại và kết án Đankô. Những lời lẽ của chàng trai má»™t lần nữa chứng minh cho giá trị chân chính của con người: “Tôi có gan dẫn đường và tôi dẫn các người Ä‘i! Còn các người, các người đã làm gì để tá»± giúp mình? Các người chỉ cắm cổ Ä‘i và không biết giữ sức để Ä‘i được lâu dài hÆ¡n! Các người chỉ mải miết nhÆ° đàn cừu!”. Giá trị chân chính của con người là Ä‘i và biết hÆ°á»›ng phải Ä‘i tá»›i. . Chàng Đankô cÅ©ng bị chính đồng loại của mình đẩy vào ranh giá»›i của sá»± sống và cái chết. Trong con người anh giờ cháy lên hai ngọn lá»­a: ngọn lá»­a uất hận trÆ°á»›c sá»± u tối của con người và ngọn lá»­a của tình yêu thÆ°Æ¡ng đồng loại. Cái cao thượng của Đankô Ä‘ang đối chọi vá»›i cái thấp hèn của bầy người u mê. Má»™t Ä‘iều tất yếu sẽ xảy đến: Đankô phải chết, và Con – Người – viết – hoa ấy đã chọn cái chết cho bản thân, cái chết cho đúng vá»›i bản chất con người cao thượng của anh. Hành Ä‘á»™ng anh hùng “xé toang lồng ngá»±c” đã làm nên Ä‘iều thần kỳ; Đankô đã nâng những tâm hồn đồng loại lên. “Trái tim cháy sáng rá»±c nhÆ° mặt trời, và cả khu rừng im lặng, sáng lên dÆ°á»›i ngọn Ä‘uốc của lòng thÆ°Æ¡ng yêu vÄ© đại đối vá»›i mọi người”. Mặt trời chỉ có má»™t, Đankô chỉ có má»™t trái tim, cuá»™c sống chỉ có má»™t chân lý vÄ©nh cá»­u; ánh sáng cháy rá»±c của trái tim Đankô chính là ánh sáng của chân lý. Con Người ấy trong những giờ phút phải giáp mặt giữa ranh giá»›i của sá»± sống và cái chết, sá»± căm thù và lòng thÆ°Æ¡ng yêu, cá nhân và tập thể, đã chọn con đường hành Ä‘á»™ng theo đúng nghÄ©a con người, đánh thức những phần tốt đẹp trong bản chất con người. Hình tượng Đankô đầy tính lãng mạn mà M.Gorki đã xây dá»±ng nên tượng trÆ°ng cho hình mẫu lý tưởng của con người. Qua hình tượng Đankô, tác giả muốn nhắn nhủ con người: hãy vÆ°Æ¡n lên đến những chân trời tốt đẹp hÆ¡n.
* *
*
Dựng lên ba mẩu chuyện, ái hư chen cái thực, cái thực hoà vào cái hư, bút pháp lãng mạn của M.Gorki đã đem đến cho chúng ta một tác phẩm tuyệt vời. Với truyện ngắn “Bà lão Idecghin”, M.Gorki đã gửi gắm đến chúng ta một nhận thức đẹp về con người, thúc đẩy chúng ta vươn lên đến giới hạn của con người, CON-NGƯỜI-VIẾT-HOA; đó là giá trị nhân văn trong tác phẩm này của ông cũng như bao tuyệt tác khác, ông đã từng cất lên những lời ca bất tuyệt về con người: “Con Người, tiếng ấy tự hào biết bao”
7.11.1987
TRẦN HÀ NAM
(Văn 2B khoá 9 )
(Đánh lại vi tính xong ngày 31.12.2009)
Bản quyền thuá»™c Trần Hà Nam – Quy NhÆ¡n, Bình Định
No Comments »
CON NGƯỜI QUA TÁC PHẦM BÀ LÃO IDECGHIN… (tiếp)
Dec 30th, 2009 by tranhanam

0

Trong câu chuyện thứ hai, ta bắt gặp chính mảng hiện thực của cuộc đời hiện ra trần trụi, khoẻ khoắn tràn trề sức sống. Mỗi tính cách trong câu chuyện này hiện lên chân thật rõ ràng như trong đời thường ta vẫn hay gặp. Con người trong câu chuyện thứ nhất thuộc về huyền thoại, còn con người ở đây hiện lên với niềm vui và nỗi buồn, sự bình thản và hoảng hốt, sự bình tĩnh và hèn nhát, sự cao thượng và đê tiện, con người có tình yêu và sự đau khổ, con người đi qua những cột mốc thời gian. Trong câu chuyện thứ hai này, ta có thể thấy một anh thuyền chài “chỉ biết ca hát và hôn hít”, một anh chàng Guxun với “một cái đầu rực lửa”, lão Thổ Nhĩ Kỳ “nói năng như một đấng chúa tể”, một thằng bé mười sáu tuổi với tình yêu “rực cháy trong người”, một gã Ba Lan ti tiện và giả dối v.v…. Tất cả những con người ấy được lột tả tính cách qua nhân vật trung tâm là chính bà lão Idecghin.

Bà lão được tác giả quan sát rất kỹ càng: “Tôi nhìn mặt bà lão. Cặp mắt Ä‘en của bà vẫn mờ đục, hồi ức không làm cho cặp mắt ấy linh hoạt lên. Ánh trăng rọi sáng cặp môi khô nứt nẻ của bà, rọi sáng cái cằm nhọn vêu vao dính những sợi tóc bạc và cái mÅ©i nhăn nheo khoằm xuống nhÆ° mỏ cú. Hai má trÅ©ng xuống thành hai hõm Ä‘en: từ dÆ°á»›i mảnh giẻ đỏ quấn quanh đầu, má»™t má»› tóc màu muối tiêu xoã ra, bê nết vào bên hõm má. Da mặt, da cổ và da tay chằng chịt nếp nhăn nom nhÆ° những vết khía và má»—i khi bà lão cá»­ Ä‘á»™ng tôi cứ tưởng nhÆ° làn da khô héo ấy sẽ rách tÆ¡i tả bong xuống từng mảnh và trÆ°á»›c mắt tôi sẽ hiện lên bá»™ xÆ°Æ¡ng trần trụi vá»›i hai hốc mắt Ä‘en ngòm đờ đẫn.”. Con người ấy trong quá khứ lại là má»™t phụ nữ tràn đầy sức sống và khát vọng tình yêu. Tình yêu của người phụ nữ này thật kỳ lạ, rất mãnh liệt và rất tha thiết. Cô gái Idecghin sẵn sàng dâng hiến tấm thân trinh bạch cho người mình yêu, nhÆ°ng lập tức có thể dứt bỏ ngay tình yêu ấy vì đó là tình yêu “yêu chỉ để mà yêu”, và cuá»™c đời đâu chỉ có “ca hát và hôn hít”. Tình yêu của cô vá»›i anh chàng Guxun cÅ©ng dữ dá»™i không kém. Cả anh chàng thuyền chài Prút và anh chàng Guxun, hai người yêu của cô cùng giáp mặt vá»›i cái chết má»™t lần. TrÆ°á»›c cái chết, anh chàng Guxun dÅ©ng cảm “phì phèo tẩu thuốc” và anh thuyền chài “tái mét mặt khóc lóc” là hai hình ảnh tÆ°Æ¡ng phản của hai tính cách ngang tàng và hèn nhát của con người. Người phụ nữ Idecghin này còn yêu cả má»™t gã Thổ NhÄ© Kỳ “giàu có và trịnh trọng”. NhÆ°ng suốt má»™t tuần sống trong “khuê phòng” vá»›i “tám ả đàn bà” “suốt ngày chỉ biết có ăn, ngủ và tán chuyện lăng nhăng”, con người có tình yêu nồng nàn ấy đã nhận ra tình yêu không thể làm nô lệ cho sá»± giàu có, và đã ra Ä‘i vá»›i tình yêu má»›i, tình yêu nhÆ° sao băng vá»›i má»™t thằng bé còn quá non ná»›t để hiểu thá»±c tế phÅ© phàng của cuá»™c đời. Người phụ nữ Idecghin này luôn trăn trở để tìm ra đâu là tình yêu chân chính, đâu là giá trị thá»±c của cuá»™c sống. Thá»±c tế cuá»™c sống đã xô đẩy làm phiêu dạt số phận người phụ nữ ấy nhÆ°ng không dập tắt nổi ngọn lá»­a sống, ngọn lá»­a tình yêu trong tim bà. Tình yêu của người phụ nữ Idecghin tìm đến vá»›i má»™t Ä‘iều gì phi thường, vá»›i những con người có thể lập nên kỳ công. Lời phát biểu của bà lão cÅ©ng chính là quan niệm của tác giả về con người” “Anh biết không, trong cuá»™c sống bao giờ cÅ©ng có chá»— để làm nên sá»± nghiệp phi thường, còn những kẻ không tìm được cÆ¡ há»™i để lập nên kỳ công thì chỉ là những kẻ lười biếng hoặc hèn nhát hoặc là không hiểu cuá»™c sống, vì nếu hiểu cuá»™c sống thì má»—i người đều muốn lÆ°u lại bóng dáng mình sau khi mình không còn trên đời này nữa. Và nhÆ° thế thì cuá»™c sống sẽ không ngốn ngấu con người mà không để lại vết tích gì”. Quan niệm nhÆ° vậy nhÆ°ng bà lão ấy đã có má»™t thời bị ngọn lá»­a tình yêu làm cho mù quáng khi yêu má»™t kẻ đểu cáng không xứng đáng là con người. Người phụ nữ ấy đã nếm trải sá»± Ä‘au khổ khi bị ruồng rẫy. NhÆ°ng tình yêu chân chính trong con người bà đã giúp bà nhận ra những lá»›p son giả dối ở gã ti tiện người Ba Lan ấy. Và mặc dù đã Ä‘em mạng sống của mình mạo hiểm cứu hắn, người đàn bà Idecghin ấy đã dứt bỏ má»™t cách thanh thản để ra Ä‘i. Hành trình dài suốt quãng đời son trẻ đã được đền bù xứng đáng, người phụ nữ ấy cuối cùng cÅ©ng tìm ra hạnh phúc cho bản thân. Câu chuyện thứ hai của bà lão Idecghin có thể nói là má»™t bài học về tình yêu, về cuá»™c đời và con người. Con người, trong cuá»™c đời, luôn luôn phải gìn giữ ngọn lá»­a sống và hãy luôn luôn sáng suốt để có thể tá»± tìm cho mình những giá trị chân chính của cuá»™c đời. Bà lão Idecghin vẫn kể câu chuyện ấy cho bao lá»›p trẻ vì “họ cần nghe những chuyện đó”. Nhận thức của bà về cuá»™c đời thật đẹp và đáng để chúng ta suy nghÄ©: “Đã có thời ta cÅ©ng nhÆ° thế…Có Ä‘iều là thời ấy, cái thời xa xÆ°a của ta, con người có nhiều sức lá»±c và lá»­a sống hÆ¡n, vì thế sống vui hÆ¡n và thú hÆ¡n… Đúng thế…”. Trong cÆ¡ thể già nua héo hắt ấy vẫn âm ỉ má»™t ngọn lá»­a sống. Ngọn lá»­a sống ấy, bà cụ đã ban phát cho biết bao người và tiếp tục thổi bùng những khát vọng vÆ°Æ¡n tá»›i tÆ°Æ¡ng lai, qua câu chuyện thứ ba, câu chuyện về chàng trai dÅ©ng cảm Đankô, về Con – Người – viết – hoa.

Bản quyền thuá»™c Trần Hà Nam – Quy NhÆ¡n, Bình Định
No Comments »
Phân tích BÀ LÃO IDECGHIN
Dec 30th, 2009 by tranhanam

0
Bài viết này đã hoàn thành khi tôi còn là sinh viên năm thứ 2 khoá 9 khoa Ngữ Văn Đại học sư phạm Quy Nhơn (1987). Lâu ngày tìm lại được bản viết tay, vi tính hoá để lưu giữ kỷ niệm một thời!
CON NGƯỜI QUA TÁC PHẦM BÀ LÃO IDECGHIN CỦA MACXIM GORKI

Bà lão Idecghin của Macxim Gorki là một trong những sáng tácở giai đoạn đầu của ông, vào cuối thế kỷ XIX. Truyện ngắn này mang tính dân gian cao và là một trong những sáng tác điển hình của ông. Thông qua tác phẩm, M.Gorki đem đến cho chúng ta những hình ảnh đầy chất lãng mạn và hiện thực về con người. Hay nói đúng hơn, đó là những bức tranh về tính cách. Và tác giả đã ca ngợi nhiệt thành những giá trị chân chính của con người.

* *

*

Không khí trong những câu chuyện của bà lão Idecghin là không khí của những câu chuyện cổ tích dân gian Nga xưa “Không khí nhiễm đầy mùi hơi biển gay gắt và khí bốc nồng đậm của đất thấm đẫm nước mưa từ lúc gần tối…Giữa các mảng mây những mảnh trời xanh ngời lên thứ ánh sáng dịua dàng, lấm tấm những vì sao óng ánh như vụn vàng…âm thanh và mùi vị, mây và người đều đẹp và buồn lạ lùng”. Bà lão Idecghin, người kể chuyện, cũng được phác ra như một con người của thế giới cổ xưa: “Thời gian đã làm cho lưng bà lão cong gập xuống, cặp mắt xưa kia đen láy giờ đây đã mờ đục và lúc nào cũng nhoà lệ. giọng nói khô khan của bà lão nghe đến kỳ lạ như tiếng xương va nhau lục cục…”. Bao nhiêu câu chuyện ẩn chứa trong thân hình còm cõi già nua ấy, khi được kể ra bỗng có sức hút quyến rũ lạ thường.

* *

*

Câu chuyện thứ nhất của bà lão là má»™t truyền thuyết về đứa con trai của đại bàng, Larra, má»™t “chàng trai đẹp và khoẻ”, đôi mắt “lạnh lùng và kiêu hãnh nhÆ° mắt chúa các loài chim”. Vẻ đẹp của Larra là má»™t vẻ đẹp của sá»± hoang dã, của hai mÆ°Æ¡i năm không tiếp xúc vá»›i xã há»™i loài người. tính cách của gã trai trẻ ấy được khắc họa trên hai mối quan hệ tiêu biểu: quan hệ vá»›i những người cao tuổi và quan hệ vá»›i phụ nữ. Chỉ có thông qua hai mối quan hệ trên má»›i có thể hiểu đầy đủ bản chất của Larra bởi vì suốt hai mÆ°Æ¡i năm sống tách biệt xã há»™i, người duy nhất gã tiếp xúc là mẹ gã, cô gái trẻ đẹp ngày xÆ°a bị đại bàng bắt. Bà mẹ của Larra há»™i đủ hai yếu tố của những người mà Larra tiếp xúc. vá»›i các bậc trưởng lão, gã con trai đại bàng đối xá»­ “nhÆ° những người bằng vai” vá»›i thái Ä‘á»™ và cá»­ chỉ ngạo mạn há»—n xược. Vá»›i phái đẹp, gã đã hành Ä‘á»™ng má»™t cách man rợ và mất hết tính người. Gã ý thức được rằng gã là con trai của đại bàng nên đã cả gan thách thức cả bá»™ lạc, thách thức vá»›i tất cả các giá trị đạo đức của xã há»™i bằng việc giết má»™t người con gái đẹp má»™t cách dã man trÆ°á»›c mặt mọi người. Bản chất của gã con trai đại bàng được rút ra sau má»™t loạt đối thoại giữa gã và những người trong bá»™ lạc nhÆ° sau: “nó tá»± coi mình là người thứ nhất trên đời và ngoài bản thân nó, nó không nhìn thấy gì nữa hết (…). Nó không có bá»™ lạc, không có mẹ, không có gia súc, không có vợ và cÅ©ng chẳng muốn các thứ đó”. Gã chính là hình ảnh cá nhân sống tách rời cá»™ng đồng. hình phạt có má»™t không hai trong câu chuyện nhÆ° muốn nhắn nhủ: là người hãy sống đúng nhÆ° má»™t con người. Larra – kẻ bị ruồng bỏ cuối cùng đã nhận ra tác dụng của hình phạt khủng khiếp đó, Từ câu chuyện trên, tác giả đã Ä‘Æ°a đến cho chúng ta má»™t kết luận thấm thía về cách sống làm người: khi anh muốn rời xa mọi người thì anh sẽ phải chuốc lấy hậu quả không lấy gì làm tốt đẹp do chính anh gây ra. Cái đáng sợ nhất của con người chÆ°a phải là cái chết mà là sá»± cô Ä‘Æ¡n, sống tách rời vá»›i xã há»™i và bị xã há»™i ruồng bỏ. Chi tiết những giọng hát ở cuối câu chuyện thật thú vị: đó là sá»± hoà đồng của những tâm hồn, Ä‘em đến cho lòng người cảm hứng mạnh mẽ đồng thời nhÆ° chứng minh tiếp cho câu chuyện Larra bằng má»™t lời kết ngắn gọn “Tiếng hát át tiếng sóng”, và để cho tiếp nối má»™t câu chuyện má»›i, má»™t bài ca bất diệt về sức sống tràn trề ẩn chứa trong những con người bình thường.

Bản quyền thuá»™c Trần Hà Nam – Quy NhÆ¡n, Bình Định
No Comments »
Lyrics: Trầu cau (Phan Huỳnh Điểu)
Dec 24th, 2009 by tranhanam

0
Ngày xưa có hai anh em nhà kia
Cùng yêu thương ở cùng nhau bỗng đâu chia lìa.
Vì hai người cùng yêu mến một cô gái làng bên,
Nhưng người anh được kết duyên cùng nàng.
Vì nhÆ° thế nên người em lòng buồn rầu bỏ ra Ä‘i khỏi làng…

Ôi ta buồn ta đi lang thang bởi vì đâu ?
Kìa sông sâu giòng êm reo như gợi mối sầu
nhìn nước cuốn lệ rơi tuôn biết sao vơi niềm thương
Kìa mây sầu giăng chơi vơi
Làm sao dừng cho nhắn đôi lời
Giòng nước lờ trôi mây trắng cùng trôi qua chốn nao
nơi xa xôi anh say sưa cùng ai đang xe mối tình duyên.
Thôi hết rồi giấc mơ huyền.
Qua bao nhiêu ngày ta đi lang thang bởi vì đâu ?
Ôi ta buồn ta Ä‘i quyên sinh cÅ©ng vì ai…

Tang tính tình tính tang tính tình bên sông sâu
tình Lang sinh thành phiến đá sầu thương theo ngày qua
Trông ngóng chờ tin không biết vì sao nên Tân sinh
Ra đi mong tìm em thương yêu nỗi niềm thương nhớ.

Qua bao ngày ta đi lang thang cố tìm em
Giòng sông êm đềm trôi cuốn như vương tiếng buồn
nhìn nước cuốn lệ rơi tuôn
biết sao ngăn niềm thương
Trời xanh cùng mây bay cao
Rừng sâu tìm em biết phương nào ?
Nhìn chốn rừng hoang nghe tiếng rừng vang
trong gió ngàn như than van
Bao nhiêu đau lòng sao ta đâu thấy hình em.
Thôi hết rồi phút êm đềm
Qua bao nhiêu ngày ta đi lang thang cố tìm em
Ôi ta buồn ta đi quyên sinh cũng vì em.

Tình tính tình tính tang tính tình tang tính tình
bên sông sâu
Người Tân Sinh gần phiến đá thành cây cau trồi lên Trông ngóng chờ tin không biết chồng sao
Nên bâng khuâng,
trong yêu thương nàng ra đi mong kiếm chồng yêu mến.

Đây cây rừng thông reo vi vu bóng chồng đâu ?
giòng sông ơi nào ai sớt cho vơi mối sầu ?
nhìn nước cuốn lệ rơi tuôn
Biết sao vơi niềm thương
Làn mây chiều đang giăng tơ
Nhìn mây lòng man mác trông chờ.
Kìa gió rừng lên xao xuyến lòng em thương nhớ chàng ôi sao quên ?
Mây ơi xin đừng bay cho ta nhắn vài câu.
Cho thấy chồng bớt nguôi sầu.
ôi đây cây rừng thông reo vi vu biết làm sao ?
Đây hương hồn em xin theo anh đến trời cao.

Tình tính tình tính tang tính tình tang tính tình
Bên sông sâu, niềm tương tư nàng chốc biến
thành ra dây trầu xanh.
Lưu luyến tình xưa âu yếm trầu leo quanh thân cau
Qua bao năm tình thiêng liêng kia thắm cùng mÆ°a nắng…

Bản quyền lớp Chuyên Văn LQĐ Bình Định
No Comments »
Nguyá»…n Bính – Những mùa xuân tha hÆ°Æ¡ng
Dec 22nd, 2009 by tranhanam

0
  • NGƯT TrÆ°Æ¡ng Tham
Nguyá»…n Bính, là má»™t trong những nhà thÆ¡ viết nhiều về mua xuân. Nhiều bài thÆ¡ xuân của ông cứ nhÆ° níu lấy hồn người vÆ°Æ¡ng vấn chút hÆ°Æ¡ng xuân xứ sở: “Bữa ấy mÆ°a xuân phÆ¡i phá»›i bay. Hoa xoan lá»›p lá»›p rụng rÆ¡i đầy…” (MÆ°a xuân).
          Rồi những bài thÆ¡ viết trong những mùa xuân xa quê hÆ°Æ¡ng lại Ä‘em đến má»™t hÆ°Æ¡ng vị khác của thÆ¡ ông. Má»™t con người yêu quê hÆ°Æ¡ng tha thiết, nhÆ°ng lại quyết rời quê hÆ°Æ¡ng Ä‘i khắp miền đất nÆ°á»›c, không có cái hÆ¡i thở của người “Li khách” trong thÆ¡ thâm tâm “Li khách, li khách con đường nhỏ. Chí lá»›n chÆ°a về bằng tay không“. CÅ©ng không có nét phiêu bạt của Nguyá»…n Tuân “Đi để mà viết. Viết để lấy cái mà Ä‘i“. Không thÆ¡ má»™ng nhÆ° Hữu Loan, không có cái hùng khí “Lên đường” của Hoàng Cầm … Có người gọi đó là những chuyến Ä‘i định mệnh. CÅ©ng có người gọi nhà thÆ¡ là thi sÄ© giang hồ. Tôi nghÄ© rằng khác, tạo hóa sinh ra má»—i con người hầu nhÆ° không có ai hoàn thiện. Má»—i má»™t người đều có má»™t cái gì thiếu hụt, khiến chon con người cảm thấy hụt hẫng vá»›i nổi buồn bâng khuâng,gọi họ Ä‘i tìm kiếm để tá»± hoàn thiện mình. Cuá»™c đời ai chẳng là những chuyến Ä‘i. Tất nhiên má»—i người má»™t khác. Còn Nguyá»…n Bính là má»™t nhà thÆ¡.
          Năm tháng dài theo những chuyến Ä‘i, những mua xuân xa nhà thấm đượm trong khắp các tập thÆ¡ Nguyá»…n Bính tạo thành chất hÆ°Æ¡ng thÆ¡ quyến rÅ© đến nao lòng. NhÆ°ng có lẽ phải đợi đến chuyến Ä‘i dài, Ä‘i lâu của nhà thÆ¡  vào phÆ°Æ¡ng Nam nổi niềm hoài hÆ°Æ¡ng ấy má»›i thật sá»± thấm thía. Điều cần tìm chÆ°a tìm được, mùa xuân nÆ¡i đất khách, không nhà nhà thÆ¡ nhá»› về má»™t ká»· niệm thật xa. Má»™t chuyện tình thời thÆ¡ dại vá»›i má»™t người con gái tên Nhi. Để rồi mÆ¡ Æ°á»›c má»™t ngày gặp lại:
                   “NhÆ° chuyện TÆ°Æ¡ng NhÆ° cùng Trác Thị
Đưa nhau về ở Đất Lâm cùng
Vườn xuân trắng xóa hoa cam rụng
                                      (Hoa vá»›i rượu)
          NhÆ°ng mÆ¡ chỉ để mà mÆ¡ “Chị Nhi đã lấy chồng năm trÆ°á»›c. Đến năm sau Nhi lại lấy chồng” còn gì buồn bằng khi biết mÆ¡, chỉ mãi là mÆ¡.
          Khi vào Nam, Nguyá»…n Bình sống thật khổ, thật Ä‘Æ¡n Ä‘á»™c : “Từ buổi vể đây sống rất nghèo. Bạn bè chỉ có gió trăng theo“. NhÆ°ng rồi năm tháng Ä‘i đã Ä‘Æ°a ông đến niềm vui xuân nÆ¡i đất lạ “Xuân sang xao xuyến lòng tôi quá“. Bởi vì ông đã tìm thấy nÆ¡i lối nhỏ đến xóm dừa này những tấm lòng mà ông và con người cần có :
Sao chẳng về đây lựa tứ thơ
Hỡi ơi ! Hồn biển rộng hơn bờ
            (Sao chẳng về đây)
          Càng yêu xuân trên mảnh đất miền Nam, ông càng tha thiết nhá»› về đất Bắc:
Vườn nhà Tết đến hoa còn nở
Chị gửi cho em một cánh hồng.
             (Xuân tha hÆ°Æ¡ng)
          Ná»—i buồn xa xứ, cuá»™c sống trôi dạt “Sòng đời thua nhẵn cả thÆ¡ ngây“. Má»—i mùa xuân đến quê hÆ°Æ¡ng càng thẳm  xa “Quê nhà xa lắc, xa lÆ¡ đó. Trông lại tha hồ mây trắng bay” (bài Hành phÆ°Æ¡ng Nam). Nhà thÆ¡ xót thÆ°Æ¡ng ân hận khi nhá»› về gốc phần. Khi còn trẻ “Mẹ cha thì nhá»› thÆ°Æ¡ng mình. Mình Ä‘i thÆ°Æ¡ng nhá»› người tình xa xôi”. Giờ đây lắng lại trong ông ná»—i đắng cay chua xót “Cha mẹ chiều chiều con nÆ°á»›c mây“. Má»™t ná»—i hoài hÆ°Æ¡ng không sao nguôi được “CÅ©ng may cho những người lÆ°u lạc. Càng khỏi trông trăng đỡ nhá»› nhà“. Nguyá»…n Bính là má»™t trong nhà nhà thÆ¡ có những câu viết về ná»—i cô Ä‘Æ¡n thật hay. Hồi ở Hà Ná»™i ông viết :
Những bóng người trên sân ga.
Chẳng biết về đâu nghĩ ngợi gì,
Chân bước hững hờ theo bóng lẻ
Một mình làm cả cuộc phân ly.
          NhÆ°ng có lẽ chÆ°a bao giờ não nùng đến thế:
Hỡi ôi ! Trời đất vô cùng rộng
Nào biết tìm đâu một mái nhà
Có mắt như tịch xanh mà uổng
Đất khách cùng đường ta khóc ta .
     (Đêm mÆ°a đất khách)
          Không phải ná»—i buồn về không gian, thời gian vá»›i sá»± vô cùng của tạo hóa và sá»± hữu hạn của kiếp người. Má»™t ná»—i buồn có thật, má»™t ná»—i buồn ly hÆ°Æ¡ng tha thiết. Nhất là trong những ngày xuân. HÆ°Æ¡ng vị của những mùa xuân tha hÆ°Æ¡ng trong thÆ¡ Nguyá»…n Bính đã tạo thành má»™t hÆ°Æ¡ng vị rất riêng trong thÆ¡ ca dân tá»™c.
          Từ nÆ¡i bÆ°á»›c đường cùng ấy, nhà thÆ¡ lại bắt đầu má»™t chuyến Ä‘i má»›i – Ä‘i vào cuá»™c kháng chiến trường kỳ của dân tá»™c. Trên chuyến Ä‘i má»›i này có những lúc tâm hồn ông trở nên vang Ä‘á»™ng hào sảng lạ lùng. Ông đã viết những vần thÆ¡ thật hoành tráng được phổ nhạc thành  ca khúc Tiểu Ä‘oàn 307 lừng danh. NhÆ°ng Nguyá»…n Bính vốn không phải con người tranh đấu. Ông là tình nhân của cuá»™c đời. Gian khổ, Ä‘au Ä‘á»›n, mất mác “Xót xa má»™t buổi soi gÆ°Æ¡ng cÅ©. Thấy lệch bao nhiêu mặt chữ Ä‘iền” (Sao chẳng về đây). NhÆ°ng không bao giờ để mất niềm thÆ°Æ¡ng nhá»› quê hÆ°Æ¡ng. 1954 ông tập kết về Bắc. Nguyá»…n Bính nhÆ° trở lại vá»›i chính mình vá»›i những “đêm sao sáng” của những mùa xuân quê hÆ°Æ¡ng.
          Mùa thu 1965, tôi gặp Nguyá»…n Bính Ä‘i kéo xe than trên con đường từ Nam Định vào phía Vụ bản. Anh nói vá»›i tôi là anh Ä‘i lao Ä‘á»™ng xã há»™i chủ nghÄ©a. Hai anh em ngồi lại dÆ°á»›i má»™t gốc cây ven đường. Anh mở nắm tay ra, trong bàn tay có 3 Ä‘iếu thuốc Tam đảo, quăn queo có lem vết than nữa. Anh bảo tôi : “Hút Ä‘i em”. Tôi nói vá»›i anh tôi ở Bình Định. Anh nói “Hồi vào Nam, anh có dừng lại ở ga Diêu Trì 3 ngày. Rồi nhÆ° sá»±c nhá»› ra, anh nói “Ở đó họ bán bún mà bỏ giá sống vào ăn nó ngang ngang làm sao”. Anh nhìn tôi cười, răng anh vàng vàng vì thuốc lá. Anh chậm rãi nói “NhÆ°ng có lẽ nó khác khác nhÆ° vậy mà anh nhá»› hoài“. Tôi bảo anh, tôi rất thích tập thÆ¡ “Đêm sao sáng của anh” mà chỉ mượn đọc chứ chÆ°a mua được”. Anh hỏi tôi – Em có còn nhá»› được câu nào không?.
          Tôi thuận miệng đọc 2 câu, cÅ©ng không nhá»› là ở bài nào :
Trái na mở mắt nhìn ngơ ngác
Đàn kiến trường chi tự thuở nào.
          Anh cười nhìn xa, không nói gì. Rồi anh hẹn tôi bữa nào lên chá»— anh chÆ¡i, anh còn má»™t quyển sẽ tặng cho. Tôi lần lá»±a chÆ°a kịp Ä‘i thì 29 tháng chạp năm ấy hay tin anh qua đời. Mấy anh em chúng tôi Ä‘Æ°a anh về nghÄ©a trang Cầu Họ. Không có má»™t người nào là ruá»™t thịt của anh. Đám tang Ä‘i, trong lúc mọi người nao nức chuẩn bị đón Tết. Khi ném má»™t nắm đất vào má»™ tiá»…n Ä‘Æ°a anh tôi chợt nghÄ©: – Chẳng hiểu đến giờ phút này “anh đã tìm được những gì mà anh khao khát hay chÆ°a?”, lạ thay ! Con người hay viết về mùa xuân này, lại ra Ä‘i giữa lúc mùa xuân Ä‘ang đến.
            TrÆ°Æ¡ng Tham
(Trường THPT Trưng Vương, Tp Quy Nhơn)
Bản quyền lớp Chuyên Văn LQĐ Bình Định
No Comments »
Danh mục tài liệu tham khảo – 11 chuyên Văn
Dec 20th, 2009 by tranhanam

No Comments »
Danh mục tài liệu tham khảo – 10 chuyên Văn
Dec 20th, 2009 by tranhanam

No Comments »
Tuyển thơ chuyên Anh khóa 4
Dec 16th, 2009 by tranhanam

0
Bay bay bụi phấn – thÆ¡: Tiểu Quỳnh

ThÆ¡ PhÆ°Æ¡ng Giang – Cổ tích mười bảy

No Comments »
NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
Dec 15th, 2009 by tranhanam

No Comments »
Đêm thành phố
Dec 14th, 2009 by tranhanam

No Comments »
« Older Entries
»  Substance:WordPress   »  Style:Ahren Ahimsa